Hoe pak je pesten aanPesten komt voor bij kinderen en volwassenen, in alle lagen van de bevolking, onder allerlei omstandigheden. De meest effectieve methode om pesten aan te pakken is de vijfsporen aanpak.

Hoe pak je pesten aan?

De grootste deskundige in ons land met betrekking tot pesten is in mijn opvatting drs. Bob van der Meer. Ik weet nog dat ik ooit in een ver verleden op school met andere ouders een informatieavond heb georganiseerd over pesten. Ik trok de stoute schoenen aan en zocht contact met hem. Deze uiterst kundige en vriendelijke man, was bereid om een lezing te komen geven op school, ofschoon we totaal geen budget hadden. Hij heeft een methode bedacht om pesten aan te pakken.

 

De vijfsporenaanpak

Er zijn vijf verschillende aandachtspunten:

  1. Steun bieden aan het kind dat zelf pest.
  2. Steun bieden aan het kind dat gepest wordt.
  3. De middengroep (de rest van de klas) betrekken bij de oplossingen van het probleem.
  4. De ouders van het gepeste en het pestende kind steunen.
  5. De algemene verantwoordelijkheid van de school.

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat dit een van de weinige effectieve manieren is om pesten aan te pakken, vooral door het effect op de lange termijn.

 

Steun bieden aan het kind dat gepest wordt

Pesten betekent iemand opzettelijk erg vervelend behandelen.
Synoniem: treiteren ”gepest worden op school”
Het gaat er dus om iemand raken. Vaak doe je dat via een zwakke plek waar hij geen invloed op heeft bv uiterlijk, omstandigheden, ontbrekende vaardigheden. Mensen die gepest worden staan vaak op een bepaalde manier buiten de groep.

Waarom staat iemand buiten de groep?

Dat kan allerlei oorzaken hebben, maar op een of andere manier voldoen ze niet aan de norm die de rest van de groep hanteert. Dat kan betekenen dat ze zich anders kleden, of dat ze iets extra hebben, bv een bril, sproeten, kleur haar, kapsel, kledingstijl, gedrag, gewicht, bovengemiddeld scoren (de nerd), uit een andere sociale klasse lijken te komen, bv uit een andere buurt of cultuur) Daarbij moet iemand die gepest wordt hier op een of andere manier ook gevoelig voor zijn, want anders heeft het pesten geen effect en wordt er dus een ander object gezocht. Dat betekent dat weerbaarheid wel belangrijk is. Een kind dat gepest wordt voelt zich enorm alleen en eenzaam. Soms met extreme gevolgen. Zelfmoord of moord zijn daarbij de uitersten, die in deze tijd steeds vaker lijken voor te komen. Het is belangrijk dat het kind weet dat hij/zij er niet alleen voor staat. Daarmee is het probleem natuurlijk niet opgelost, maar wanneer een kind zich gesteund voelt, kan het er wel anders mee omgaan.

 

Steun bieden aan het kind dat zelf pest

Waarom gaat iemand pesten? Die vraag is mogelijk nog interessanter dan de vraag waarom iemand gepest wordt. Vaak is het gedrag van de pester een indicatie dat deze zelf niet goed in zijn vel zit. Het is als het ware een reactie op gebeurtenissen of omstandigheden waar de pester geen invloed op heeft. (scheiding van ouders, veel ruzie thuis, zichzelf eigenlijk minder voelen en dat willen compenseren door machogedrag.) Immers door je frustraties te projecteren buiten jezelf leid je de aandacht van jezelf af. Natuurlijk gebeurt dat niet bewust, het is meer een soort van overlevingsmechanisme, dat onbewust wordt ingezet. Als je het op die manier bekijkt, is pesten dus eigenlijk een manier om aandacht te vragen en hulp te krijgen.

 

De middengroep (de rest van de klas) betrekken bij de oplossingen van het pestprobleem

De grootse groep is natuurlijk de rest van de klas. Kiezen ze partij? En zo ja welke en waarom? In een groep heb je leiders, volgers en buitenstaanders Leiders kunnen zich ontpoppen tot pesters, de volgers lopen mee en volgen, de buitenstaanders zijn het mikpunt. Het overgrote deel van de groep zal de leiders volgen, want als ze dat niet doen, lopen ze de kans dat ook zij het mikpunt worden. Maar er kunnen geen leiders zijn zonder volgers toch? Dus bewustmaking van deze groep heeft veel invloed op het groepsproces. Wanneer het grotere deel van de klas het gedrag van de leider afkeurt, zal deze inbinden, omdat hij anders zijn leiderspositie kwijtraakt.

 

De ouders van het gepeste en het pestende kind steunen

Naast gepeste en pester heb je natuurlijk de wederzijdse ouders (maar in geval van volwassenen zou je ook partners kunnen noemen). Hoe gaan zij met het gegeven om dat hun kind gepest wordt, of pester is? De eerste vraag die je hierbij kunt stellen is, weten de ouders wat er speelt? En zo nee, waarom niet? Een pester kan zijn gedrag thuis waarschijnlijk nog wel verbergen, en als er thuis problemen spelen waardoor hij/zij aan het pesten is gegaan, is er mogelijk weinig aandacht voor de pester. Dat kan zelfs een van de problemen zijn. Iemand die gepest wordt, kan dat vaak niet zomaar loslaten, als ouder zou je een verandering moeten kunnen zien. Je kind wordt bv stiller, trekt zich terug, begint opstandig te worden, etc. Wanneer je als ouder veranderingen bemerkt bij je kind, is het belangrijk om daar iets mee te doen. Niet elke ouder en kind zijn hetzelfde. Het is dus belangrijk dat je je daarin laat leiden door je intuïtie en mogelijkheden. Wanneer je als ouder achteraf moet concluderen dat je het niet wist, mag je je mijns inziens afvragen, of je het echt niet zag, of het niet kon of wilde zien? Dat is niet bedoeld als beschuldiging, maar het betekent wel dat het proces van je kind jou als persoon op een of andere manier raakt. Daarmee kun je als ouder ook iets leren van het hele proces. Misschien raakt de pijn van je kind zelfs wel aan je eigen oude pijn.

 

De algemene verantwoordelijkheid van de school

Wanneer het pesten gebeurt op een school of in een bedrijf, hebben deze ook een rol in het geheel. Hoe gaan leerkrachten/docenten of leidinggevenden om met pesten? Men kan een pestprotocol hanteren waarin o.a. de uitgangspunten van school of bedrijf zijn. Daarmee is het nog niet voor iedereen makkelijk om daar ook daadwerkelijk naar te handelen. Soms vinden docenten en/of leidinggevenden het moeilijk om zaken bespreekbaar te maken.

Laat je me weten wat je van dit artikel vindt?