ADHD en medicatieMet de enorme toename van het aantal diagnoses is het gebruik van medicatie ook flink toegenomen. De afgelopen 5 jaar is dat zelfs verdubbeld.

Scholen lijken steeds vaker druk uit te oefenen om kinderen op ADHD te laten onderzoeken.

AD(H)D en Medicatie

 

Wat is AD(H)D?

Attention Deficit (Hyperactivity) Disorder. Het is een aandachtstekortstoornis die gepaard kan gaan met hyperactiviteit. Wanneer er geen sprake is van hyperactiviteit spreek je van ADD. De remmende werking van bepaalde synapsen is niet optimaal, waardoor er geen prikkelselectie plaatsvindt. De vlieg op de ruit dringt even goed tot het bewustzijn door als de docent voor de klas, met concentratiestoornissen als gevolg.

De diagnostische bijbel voor alle psychiaters wereldwijd is in 1994 herschreven. In de DSM-IV kreeg ADHD een veel ruimere definitie waardoor een toen nog zeldzame aandoening kon uitgroeien tot een stoornis die inmiddels epidemische vormen heeft aangenomen. Naast ADHD kwam er ook een categorie ADD. Voor kinderen en volwassenen met concentratieproblemen zonder hyperactiviteit. Daardoor kwamen met name ook veel meisjes en vrouwen onder de diagnose criteria te vallen. In plaats van de verwachtte 15 procent toename van de diagnose, werd het aantal diagnoses zowat ver d. Alan Frances voorzitter van de toenmalige commissie verantwoordelijk voor de versoepeling van de criteria voelt zich er niet prettig bij. Hij maakt zich er zorgen over dat in de nieuwe DSM-IV de criteria nog makkelijker hanteerbaar worden. Met alle gevolgen van dien.

 

Doelgroep

De doelgroep breidt zich voortdurend uit. Eerst waren het vooral de drukke jongetjes die ongeconcentreerd waren. Nu zijn het ook de dromerige meisjes. Die krijgen dan de diagnose ADD en dat zou ook behandeld moeten worden met medicatie. Nu zijn het ook volwassenen. 5 procent van de volwassen bevolking zou lijden aan ADHD. Er zijn artsen die de diagnose aan de lopende band stellen en zelfs hele gezinnen voor ADHD diagnosticeren. Hun hoofdbezigheid lijkt het uitschrijven van medicatie. En zelfs oma gaat aan de Ritalin. Zie documentaire Zembla

 

Medicatie

Toch zou je daar als ouder niet te lichtvaardig over moeten denken. Ritalin, met als werkzame stof methylfenidaat, is de meest bekende medicatie, daarnaast heb je o.a. ook Concerta (dat een langere werkingsduur heeft). Deze medicijnen vallen onder de Psychostimulantia net als Amfetamine en Efedrine. Deze laatste komt voor in sommige neusdruppels en is verslavend. Voor de duidelijkheid: Ritalin valt onder de Opiumwet! De werking van Ritalin is te vergelijken met pep en speed. Er zijn steeds vaker gezonde jongeren die Ritalin gebruikten als drugs, omdat ze denken dat medicijnen veiliger zijn dan “echte” drugs. Deze trend was 15 jaar geleiden al zichtbaar in Amerika, waar het zelfs verhandeld wordt op scholen. De pillen zijn niet geheel ongevaarlijk. Ze kunnen nare bijwerkingen hebben.

Er zijn een aantal medische en psychiatrische risico’s. De psychiatrische risico’s zijn vooral slapeloosheid, hyperactiviteit. De medicijnen kunnen zoals gezegd als drugs worden gebruikt. Ze kunnen mede leiden tot angststoornis, depressie en psychose. Ze kunnen dus psychiatrische stoornissen veroorzaken. Meestal gebeurt dat niet, maar het kan wel. En de belangrijkste bijwerkingen zijn verlies van eetlust en hart- en vaatklachten. En dat terwijl een deel van die bijwerkingen nu juist symptomen zijn die bestreden zouden moeten worden door medicatie.

Na het uitwerken van de laatste dosis kan ’s avonds zogenaamde rebound-ontremming optreden, met een toename van hyperactiviteit, onrust, prikkelbaarheid of concentratievermindering. De medicatie kan een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van de hersenen en de lichamelijke groei van een jong mens. Het is dus zaak om uiterst zorgvuldig met dit soort medicijnen om te gaan.

Onderzoek naar effecten van deze medicatie is beperkt. Met uitzondering van de grote zogenoemde MTA-studie, uitgevoerd in Amerika. Die laat zien dat medicatie op de lange termijn geen effect meer heeft. Dat er na verloop van tijd geen verschil meer te zien is tussen groepen kinderen die wel en die geen medicatie gebruikten. Alleen de kinderen die gedragstherapie hadden ondergaan deden het beter.

De afgelopen 5 jaar is het gebruik van ADHD-medicatie in Nederland verdubbeld. Volgens een recente schatting zou jaarlijks 25 procent van de Amerikaanse bevolking een psychiatrische stoornis kunnen hebben. Dat betekent dat rond de leeftijd van 32 jaar 50 procent de diagnose angststoornis heeft gekregen, 40 procent de diagnose depressie en 40 procent drugsmisbruik. Dat zijn enorme getallen. Je zou kunnen zeggen dat ze echt ziek zijn. Maar misschien zijn de diagnoses te ruim zijn geworden.

 

Toenemende druk

Met de enorme toename van het aantal diagnoses is het gebruik van medicatie ook flink toegenomen. De afgelopen 5 jaar zelfs verdubbeld. Scholen lijken steeds vaker druk uit te oefenen om kinderen op ADHD te laten onderzoeken. In de afgelopen jaren is er veel in het onderwijs veranderd. Van kinderen wordt zelfwerkzaamheid verwacht. Klassikaal onderwijs is allang geen vanzelfsprekendheid meer. Wat je soms ziet gebeuren is dat ouders volstrekt normaal gedrag ook gaan zien in het licht van een stoornis kind zijn/haar huiswerk vermijdt, is dat op zich normaal gedrag. We hebben allemaal weleens last van uitstelgedrag als we ergens geen zin in hebben. Door een diagnostisch interview kun je dat gaan zien als een symptoom. Deskundigen houden veel te weinig rekening met vals-positieve gevallen. Mensen die de diagnose onterecht krijgen.

 

Farmaceutische industrie

Voor de farmaceutische industrie die geen reclame mag maken is het belangrijk dat het grote publiek de aandoening leert kennen. Medicijnfabrikanten verspreiden folders voor in de wachtkamer. Via hun websites wordt het grote publiek op het bestaan van ADHD geattendeerd. Als je op het internet gaat zoeken op ADHD op, dan is de kans vrij groot dat je op websites komt die gesponsord worden door de industrie. En op die websites wordt ADHD neergezet als een neurobiologische hersenafwijking waarvoor een wondermiddel bestaat, namelijk Ritalin. Een farmaceutisch bedrijf, heeft speciaal voor het onderwijs een ADHD informatiesite gemaakt. Je kunt daar zelfs je eigen adhdprofiel aanmaken! (Over labelen gesproken) Oudervereniging Balans heeft onder druk van de critici heeft haar banden met de farmaceutische industrie verbroken. Voor Concerta en Medikinet (langwerkende pillen) moet nog altijd worden bijbetaald. Maar een apotheker in Bavel is zelf langwerkende medicatie gaan maken. En omdat hij die zelf bereidt, heeft hij de zorgverzekeraars zo ver gekregen dat zij die pillen helemaal vergoeden. Z’n patiënten zijn er waarschijnlijk blij mee. De farmaceuten vinden het onacceptabel. De farmaceuten hebben bij de inspectie hun beklag gedaan. De financiële belangen zijn groot.

 

Alternatieven

Medicatie is het meest gebruikte antwoord dat we hebben op hyperactiviteit. Er wordt nauwelijks gezocht naar alternatieven, zoals aanpassing van voeding, verbetering van leefomstandigheden, minder prikkels van buiten, meer bewegen enz. Je moet als ouder behoorlijk sterk in je schoenen staan om bijvoorbeeld op aandringen van de school je kind te laten onderzoeken of medicatie te weigeren. Er zijn wel ouders die hun poot stijf houden Maar wat dan? Wanneer je als ouder op een andere manier met ADHD van je kind wilt omgaan, heb je heel veel doorzettingsvermogen, energie en wijsheid nodig. Bereid je erop voor dat het een lange zware weg is, waarbij je geen garantie hebt op resultaat. Weet ook dat je grote kans hebt dat het de moeite en dwars waard zal blijken. Over alternatieven en hoe die toepasbaar zijn verschijnt binnenkort een nieuw artikel. Heb je vragen? Stel ze gerust.

Laat je me weten wat je van dit artikel vindt?